Ik weet politiek gezien al jaren precies waar ik voor sta. Ik steun ieder jaar weer een partij waar ik me echt in herken. Niet omdat deze partij populair is of makkelijk scoort in de peilingen, maar omdat de waarden overeenkomen met hoe ik naar de wereld kijk. Eerlijkheid, solidariteit, gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid zijn voor mij een moreel kompas.
Links stemmen is voor mij geen modeverschijnsel of identiteitsding. Het is een bewuste keuze voor menselijkheid. Voor een samenleving waarin de overheid mensen beschermt in plaats van opjaagt, waarin winst niet belangrijker is dan welzijn, en waarin fatsoen niet wordt aangezien voor zwakte.
Toch zie ik met lede ogen hoe de wereld verhardt. Woorden als “eigen volk eerst” lijken inmiddels sociaal geaccepteerd te zijn. Solidariteit wordt weggezet als naïef, compassie als soft, en empathie als een karakterfout. Terwijl ik denk: sinds wanneer is zorg dragen voor elkaar iets om je voor te schamen? Het is niet dat omdat ik instem met het huisvesten van asielzoekers, ik met bepaald gedrag instem. Of dat, omdat ik compassie voor mijn leerlingen in de jeugdgevangenis voel, ik ook achter hun daden sta. Maar ik vind wel dat iedereen een plek verdient. Ook als we het niet eens zijn met elkaar en dat sluit naadloos aan bij het linksdenken. Dat we elkaar accepteren. Niet dat we elkaar uitsluiten of elkaar dingen opdringen. Dat we voor elkaar zorgen. En dat dat de ene keer in mijn voordeel kan uitpakken en de andere keer wat minder.
Juist daarom voelt stemmen voor mij niet alleen als een recht, maar als een verantwoordelijkheid. Niet om mijn eigen leven beter te maken, maar om te beschermen wat er nog over is van beschaving.
Het dilemma
De kans dat mijn partij de grootste wordt, is nihil. Niet omdat ze onzin verkopen, maar omdat ze niet opvallen. Inhoudelijk sterk maar communicatief onzichtbaar. Ze voeren campagne met principes in plaats van met poppetjes, wat eerlijk is maar weinig beklijft in een tijdperk vol mediashows en emotiepolitiek. Hun boodschap klopt, maar blijft hangen in systeemtaal. Wat ze zouden moeten doen, is niet harder schreeuwen, maar menselijker communiceren: echte verhalen laten zien, eenvoudigere taal gebruiken, warmte en trots uitstralen in plaats van woede, en zichtbaar maken wat ze lokaal al bereiken. Minder partij, meer mens. Zo blijft hun geloofwaardigheid intact, maar krijgt hun boodschap eindelijk het podium dat het verdient. Maar, dat mijn partij het niet gaat halen is al jaren duidelijk...
Wat stemmen lastig maakt, is dat ik me bewust ben van de realiteit van de peilingen. En dat brengt het bekende dilemma met zich mee: kies ik puur voor mijn overtuiging, of stem ik strategisch om te voorkomen dat rechtse partijen nóg meer terrein winnen? De linkse stem is versnipperd, en daardoor kwetsbaar. Ondertussen staan partijen als PVV, VVD en CDA klaar om de toon te zetten, met hun standaardrepertoire over migratie, koopkracht en “de gewone Nederlander”, een begrip dat ze vooral gebruiken als decorstuk maar waar in de Tweede Kamer weinig van terug te zien is. Dat maakt het verleidelijk om tactisch te stemmen voor GroenLinks/PvdA uit angst dat mijn stem anders “verloren” gaat. Mensen roemen dan al snel: "Bah, Timmermans", maar ik stem op een partij en niet op een persoon.
Maar, strategisch stemmen voelt voor mij ook alsof ik iets doe wat politiek slim lijkt, maar moreel niet klopt. Alsof ik tegen mezelf zeg: ach, principes zijn leuk, zolang ze de peilingen niet dwarszitten. En dat past niet bij wie ik ben. Ik ben wat dat betreft echt een pitbull. Bijt ik me ergens in vast, dan laat ik dat niet zomaar los. En feit blijft, dat iedere stem telt. Ook een stem op een kleinere partij is een signaal. Het laat zien dat er nog mensen zijn die geloven in solidariteit, in eerlijk delen, in samen vooruitgaan. Ondanks dat het niet sexy of niet snel winstgevend is.
Waar ik voor sta
Wat ik belangrijk vind, is dat de waarden die ik wens voor de maatschappij niet altijd samenvallen met wat voor mij persoonlijk gunstig is en dat ik dat ook durf toe te geven. Ik heb een huis van ruim vijf ton en trek hypotheekrente af. Natuurlijk wil ik dat voordeel niet zomaar kwijt. Ik zou liegen als ik zeg dat ik het leuk vind om belasting te betalen. Maar ik wil die voordelen niet behouden als dat betekent dat mensen die het minder breed hebben daar slechter van worden.
Voor mij draait het niet om méér, maar om eerlijker. Dat iedereen er profijt van heeft. Ik geloof dat je pas echt sociaal bent als je bereid bent een stukje van je eigen comfort op te geven zodat een ander ook wat lucht krijgt. En dat heeft niets te maken met een linkse moraal; het is gewoon fatsoen.
Ik wil een land waarin zorg geen luxeproduct is, maar een basisrecht. Waar onderwijs niet draait om rendement, maar om groei en kansen. Een land waar de overheid eerlijk is, bedrijven fatsoenlijk zijn en niemand rijk wordt van andermans armoede.
Waarom ik PVV, FvD en JA21 onbetrouwbaar vind
Los van al het geschreeuw over migratie, dat is maar een rookgordijn, vind ik deze partijen fundamenteel onbetrouwbaar. Niet alleen vanwege wat ze zeggen, maar vooral omdat ze dingen beloven die ze nooit waar kunnen maken. Ze roepen dat er een asielstop komt, terwijl Nederland gebonden is aan internationale verdragen zoals het Vluchtelingenverdrag en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Ze beloven een verbod op moskeeën en islamitische scholen, terwijl de Grondwet vrijheid van godsdienst en onderwijs beschermt. Ze zeggen “we stoppen met ontwikkelingshulp en klimaatbeleid, dat scheelt miljarden”, terwijl dat bedrag in werkelijkheid marginaal is vergeleken met wat we jaarlijks kwijt zijn aan belastingontwijking door multinationals.
Het is beleid als een luchtkasteel: stoer klinken op televisie, maar in de praktijk juridisch, economisch en moreel onuitvoerbaar. Het is makkelijk roepen dat je de stekker uit verdragen trekt, maar zodra je dat echt probeert, dondert je hele handel in elkaar. Je kunt niet én de EU verlaten, én de grenzen sluiten, én tegelijk exportkampioen blijven. Zo werkt de wereld niet, behalve in dromenland, of bij deze partijen.
En dan hun stemgedrag. De PVV presenteert zich als “partij van het volk”, maar stemt in de Tweede Kamer opvallend vaak mee met de VVD, de grote liefhebber van multinationals. Kijk op Openkamer.nl en je ziet het zelf: op thema’s als onderwijs, zorg en sociale zekerheid stemmen ze meestal níét in het voordeel van de zogenaamd "gewone mens". Ze steunen bezuinigingen, verzetten zich tegen lastenverlichting voor lagere inkomens en blokkeren voorstellen die de zorg betaalbaarder zouden maken.
Kort samengevat: de PVV is gewoon de VVD met migrantenhaat als speerpunt om zieltjes te winnen. Dit doen ze dan ook nog vaak door met losse cijfers te smijten maar de context weg te laten. Verder, delfde economische lijn, alleen met wat extra pepperspray voor in het debat. JA21 is de iets nettere variant: ze doen alsof ze “rationeel rechts” zijn, maar staan inhoudelijk vrijwel gelijk aan PVV en sinds ik 'Hel of hotel' op de NPO heb gezien (snel kijken, aanrader), kan ik Eerdmans al helemaal niet meer serieus nemen. Inleving en zelfreflectie? Wat zijn dat? En FvD? Dat is inmiddels een complotclub die wetenschap, media en feiten als vijanden ziet. Wie daarop stemt, kiest niet voor vernieuwing, maar voor ontwrichting. Ik zeg: Lidewij, ga lekker lavendelplukken met Thierry en maak je los van het grote mensen debat.
En los van inhoud: ik begrijp echt niet hoe je op partijen kunt stemmen die willens en wetens dingen roepen die gewoon niet kunnen. Dat is geen mening meer, dat is bewust geloven in fictie. Het is alsof je iemand je huis laat verbouwen die belooft een zwembad te graven in de woonkamer, en je vervolgens verbaasd bent als het plafond instort.
Waarom ik links stem
Ik weet heus wel dat mijn stem de wereld niet in één dag verandert. Maar ik geloof dat verandering begint bij mensen die weigeren cynisch te worden, zelfs als cynisme verleidelijker lijkt. Mensen die blijven kiezen voor wat rechtvaardig is, ook als dat niet het makkelijkste of voordeligste pad is. En dat is uiteindelijk wat links stemmen voor mij betekent: niet per se de meest strategische keuze, maar wél de meest oprechte. Een stem voor fatsoen, rechtvaardigheid en menselijkheid in een tijd waarin dat misschien wel het meest rebelse is wat je kunt doen, of volgens haters (want tegenwoordig werkt dat zo bij een andere mening): oliedom. Maar dan wel koolzaadolie-dom, want anders mag ik niet op GroenLinks/PvdA stemmen.