Hoe vaak ik wel niet ben gewezen op “grenzen stellen voor mezelf”. Zó vaak, dat ik het woord grenzen inmiddels bijna niet meer kan hóren. Het klinkt alsof ik muren moet optrekken, alsof ik hard moet zijn en de ander buiten moet sluiten. Terwijl dat helemaal niet is wat ik wil, wie ik ben en hoe ik wil zijn. Ik wil verbinding, maar niet meer ten koste van mezelf. Daarom noem ik het liever: trouw blijven aan mezelf.
Maar hoe ben je trouw aan jezelf als je altijd trouw bent geweest aan anderen? Als je dacht dat je de wereld wel kon dragen, dat jij het wel redde? Het voelt bijna onnatuurlijk om opeens te zeggen: nu kies ik voor mij. Want jarenlang voelde het geven, dragen en sterk zijn als liefde.
Toch begint trouw aan jezelf daar waar je eerlijk durft te zeggen: dit kan ik dragen, dit niet. Waar je niet langer in stilte jezelf opoffert, maar ook je eigen naam meeneemt in de rekening. Het betekent dat je de last van de wereld teruglegt waar hij hoort, omdat jouw schouders niet oneindig zijn.
En juist dat is eng. Want wie ben je, als je niet degene bent die alles opvangt? Wat gebeurt er als je zegt: ik kan dit niet meer alleen? Dan komt de angst omhoog: de angst om niet meer nodig te zijn, de angst om afgewezen te worden, de angst dat liefde verdwijnt zodra jij stopt met dragen.
Voor mij werd die angst werkelijkheid. Ik heb ervaren hoe het is om bijna dood te gaan en in die donkerste periode juist niemand te vinden. De vrienden die ik dacht te hebben, waren er niet. Alsof mijn breekbaarheid te veel was. Een jaar lang leefde ik in leegte, dag na dag gevuld met zwaarte. Totdat er ineens een verbinding kwam die alles lichter maakte. Een ontmoeting die mijn hart opende, die me liet voelen dat ik nog steeds kon liefhebben, dat ik er mocht zijn. Maar ook die verloor ik. En het was alsof de leegte daardoor opnieuw, en nog dieper, zijn plek opeiste.
Op dit moment sta ik stil. In liefde, in werk, in vriendschappen, in gezondheid. Er is geen dag zonder de zwaarte die dat met zich meebrengt. Toch weiger ik die leegte ooit nog te laten vullen door nóg meer leegte: door relaties die niet dragen, patronen die me uitputten, verbindingen die mij leegzuigen. Die tijd is voorbij.
Juist in deze stilstand begint er iets nieuws te bewegen. Ik voel steeds sterker wat mij niets meer brengt. Ik zie welke mensen niet werkelijk aanwezig zijn, welke situaties ik alleen uit gewoonte blijf dragen. Het donker maakt me eerlijker. En hoewel dat pijnlijk is, geeft het richting.
Trouw blijven aan jezelf is geen eindpunt maar een pad. Het is vallen en opstaan, leren voelen waar jij ophoudt en de ander begint. Het is eng, het is kwetsbaar, en soms voelt het alsof je helemaal alleen staat. Maar juist daar, in dat alleen durven staan, ligt de kern: dat je jezelf niet langer verlaat. En alleen wie zichzelf niet verlaat, kan ook werkelijk door een ander worden ontmoet.
En misschien is dat wel de stille belofte die onder alles blijft liggen: dat leegte ook ruimte is. Ruimte om opnieuw te bouwen, om nieuwe verbindingen toe te laten, om zachter en echter te leven. Het voelt nu zwaar, donker en stil, maar zelfs dit is niet het eindpunt. Want elke dag dat ik weiger de leegte met leegte te vullen, maak ik ruimte voor iets dat écht is. En juist daar, in dat open stuk, kan nieuw licht binnenvallen.
